چهارشنبه , ۲۳ آبان ۱۳۹۷

گورهای دسته جمعی

گورهای دسته جمعی 

از آغاز کودتای ۷ ثور الی سقوط رژیم طالبان، افغانستان شاهد تخطی های گسترده حقوق بشری بوده است، طوری که هزاران انسان بی گناه، زندانیان و اسرای جنگی قربانی این تخطی ها شده اند. قبر های دسته جمعی محصول میراث جنگ، بی عدالتی ها، قتل عام ها، زنده بگور نمودن ها و سایر تخطی ها می باشد.

بعضی از قبر های دسته جمعی در وضعیت بد و نامطلوبی قرار دارند و نهاد های مسئول از آن به صورت جدی محفاظت نکرده اند و بعضی از آنها در نقاط مختلف کشور توسط عاملین و متهم به ایجاد قبرهای دسته جمعی تخریب و شواهد و مدارک موجود در آن، نابود شده است. همچنان قابل ذکر است که تعداد دیگری از قبر های دسته جمعی به خاطر بی توجهی نهاد های مسئول، حین اعمار ساختمان ها و یا در جریان نبش غیر مسلکی قبرهای دسته جمعی توسط مردم یا مقامات و کارکنان دولتی، تخریب شده اند.

بررسی قبرهای دسته جمعی، یکی از مهمترین ضرورت جامعه افغانستان است که بایستی مورد توجه جدی دولت مردان افغانستان قرار گیرد و به انتظار دراز مدت هزاران خانواده که در جستجوی گمشده های شان هستند، پایان داده شود.

ناپدید سازی ها، اعدام های صحرایی و قتل عام ها در جریان حاکمیت رژیم کمونیستی، حکومت مجاهدین و تحریک اسلامی طالبان در افغانستان، رخ داده است. فرهنگ تاریخ شفاهی در کشور اغلباً باعث شده است که تفاوت اندکی بین شهادت شاهدان عینی و شهادت شاهدان گفت و شنود در پیوند به اتهام جنایاتی که موجب ایجاد قبرهای دسته جمعی در کشور گردیده، محرز شود. داستان رویدادها غالباً در یک اجماع شکل گرفته و باعث بوجود آمدن داستان های فردی شده که گویا اشخاص خود شاهد عینی بوده، حال آنکه شاید واقعیت چنین نبوده باشد.  موجودیت قبرهای دسته جمعی در افغانستان نه تنها به عنوان اسناد و مدارک قتل ها و ناپدیدسازی ها می باشد، بلکه چگونگی مرگ قربانیان را نیز به اثبات می رساند.

هدف اساسی از ایجاد مؤسسه خدماتی علوم عدلی افغانستان؛ مستند سازی، حفظ و نگهداری از قبرهای دسته جمعی در افغانستان می باشد.

این نهاد فعالیت هایش را با آگاهی دهی در مورد برخورد علمی با قبرهای دسته جمعی آغاز نمود و تا حال ۱۷ قبر دسته جمعی را در ولایات بلخ، کنر، بامیان، بدخشان و هرات بشکل علمی و عملی مستندسازی نموده است. برعلاوه این ۱۷ قبر دسته جمعی، معلومات متعددی در مورد ده ها قبر دسته جمعی دیگر نیز به دسترس این نهاد قرار گرفته است. ولی امار دقیق قبر های دسته جمعی به دلیل عدم موجودیت نهادهای مشخص و محققان مسلکی افغانی تا کنون معلوم نمی باشد.

چندین بار، حین تطبیق پروژه های ساختمانی و سرک سازی در ولایات کابل، بلخ و ننگرهار، قبرهای دسته جمعی زیادی کشف شده که در اثر تلاش ها، مشوره ها و مداخلات مداوم و پیگیر این نهاد از تخریب بیشتر آنها جلوگیری بعمل امده است.

این نهاد، کارگاه های آموزشی معتددی را برای دست اندرکاران مربوطه به شمول پولیس، حارنوالان، قضات، کارمندان کمیسیون مستقل حقوق بشر، فعالان جامعه مدنی، اساتید و محصلان دانشگاه ها و قربانیان در باره اهمیت برخورد علمی و مسلکی با گور های دسته جمعی بر گزار نموده است.

بطور نمونه، در ماه اپریل ۲۰۱۲ موسسه خدماتی علوم عدلی افغانستان، یک کارگاه آموزشی را برای ۱۸۰ تن از قوماندانان امنیه ولایات و ولسوالی ها در اکادمی پولیس ملی افغانستان برگزار نمود. آگاهی در مورد برخورد علمی با قبرهای دسته جمعی، مستندسازی علمی، اقدامات لازم از سوی پولیس حین کشف قبرهای دسته جمعی و چگونگی حفاظت از آنها از جمله محتویات این کارگاه آموزشی بوده است.

همچنان، این نهاد چندین بروشور در مورد اهمیت برخورد علمی و مسلکی با قبرها دسته جمعی و مستندسازی آنها تهیه نموده است. برای جزئیات اینجا  را کلیک کنید.