دوشنبه , ۷ خرداد ۱۳۹۷

گزارش هشتمین کارگاه آموزشی در رابطه به ممنوعیت معاینات بکارت در افغانستان

گزارش هشتمین کارگاه آموزشی در رابطه به ممنوعیت معاینات بکارت در افغانستان

    ۲۸ ثور ۱۳۹۵ مطابق با ۱۷  می ۲۰۱۶م.

انجمن مستقل وکلای مدافع افغانستان یگانه نهادی است که در راستای مساعدت های حقوقی و حمایت و دفاع از حقوق متهمین در این کشور فعالیت دارد. نهاد مذکور که یک نهاد دولتی است ولی در روشنی قانون وکلای مدافع به صورت مستقلانه فعالیت می کند. انجمن مستقل وکلای مدافع علیرغم آنکه برای متهمین بی بضاعت، وکیل مدافع معرفی می کند، همه وکلای مدافع کشور نیز تحت پوشش و مراقبت همین نهاد قرار دارند. یعنی هیچ وکیل مدافع در کشور فعالیت نمی کند مگر اینکه جواز فعالیت خود را از همین اداره دریافت کرده باشد. هر وکیل مدافع قبل از پرداختن به این وظیفه مکلف است که برای مدت شش ماه کورس ستاژ حقوقی را زیر چتر همین انجمن سپری نماید و سپس می تواند فعالیت های خود را رسماً آغاز نماید.

هرچند ارزیابی هایی که قبلاً توسط مؤسسه خدماتی علوم عدلی افغانستان و داکتران حقوق بشر صورت گرفته است، میزان آگاهی حقوقی و قانونی وکلای مدافع نسبت به سارنوالان و قضات افغانستان بیشتر است ولی به دلیل محدودیت های علمی و تحقیقی در این کشور، هنوز وکلای مدافع از تحولات علمی در جهان در عرصه فورینزیک ساینس بی اطلاع اند. به ویژه معاینات اجباری بکارت جهت تثبیت جرایم اخلاقی زنان برای آنها یک پدیده نا آشنا است. در حالیکه بیشترین اتهاماتی که از سوی ارگان های عدلی و قضایی کشور علیه زنان وارد می شود ناشی از ارتکاب جرایم اخلاقی است و برای تثبیت این نوع جرایم همواره از معاینات بکارت استفاده می نمایند. اما وکلای مدافع به دلیل عدم آگاهی از ابعاد علمی و طبی معاینات بکارت در برابر استدلال سارنوالان و داکتران طب عدلی سکوت اختیار کرده و در نتیجه سبب شده است که زنان و دختران زیادی در اثر معاینات بکارت راهی توقیف خانه و محابس شوند.

به همین منظور موسسه خدماتی علوم عدلی افغانستان لازم دانست تا یک ورکشاپی را برای وکلای مرد در سالون کنفرانس انجمن مستقل وکلای مدافع دایر نماید و ورکشاپ بعدی فقط برای وکلای مدافع زن دایر خواهد شد. زیرا مردم افغانستان خیلی سنتی است و در رابطه به چنین موضوعات اولاً زنان در کنار مردان شرکت نمی کند و دوماً اگر شرکت کنند نمی توانند آزادانه ابراز نظر نمایند. از اینرو نظر آموزگاران موسسه خدماتی علوم عدلی افغانستان و مسئولین انجمن مستقل وکلای مدافع بر آن شد تا ورکشاپ های آموزشی جداگانه ای را برای وکلای مدافع زن و مرد دایر نمایند.

  این ورکشاپ که به تاریخ ۲۸/۲/۱۳۹۵ مطابق با ۱۷ می ۲۰۱۶ م. در سالون کنفرانس این نهاد دایر گردید، در آن تعداد ۱۶ نفر از وکلای مدافع شرکت نمودند.

    درین ورکشاپ، ابتدا روح الله قاری زاده رئیس انجمن مستقل وکلای مدافع به ایراد سخن پرداخته و ضمن اظهار قدردانی از موسسه خدماتی علوم عدلی افغانستان بر وکلای مدافع تأکید نمود که باید در چنین برنامه ها فعالانه شرکت کنند و خود را با موضوعات جدید روز آپدیت نمایند. وی از موسسه خدماتی علوم عدلی افغانستان در خواست نمود که :«وکلای مدافع زیادی در کشور فعالیت دارد و در یک ورکشاپ نمی توان این پیام را به همگان منتقل کرد ولی امیدواریم که چنین ورکشاپ ها را توسعه داده و هفته یکبار به صورت دوره ای تعداد ۲۰ ، ۲۰ نفر از وکلای مدافع را دراین مورد آموزش دهید.»

 سپس محمد اشرف بختیاری رئیس مؤسسه خدماتی علوم عدلی افغانستان، این نهاد را برای اشتراک کنندگان معرفی کرده و سپس از آنها درخواست نمود که آنها نیز خود را معرفی کرده، وظایف و موقعیت کاری خود را تشریح نمایند. پس از معارفه اشتراک کنندگان، بختیاری برای ارزیابی اشتراک کنندگان چند سئوالی را در رابطه به معاینات اجباری بکارت مطرح کرد ولی اشتراک کنندگان از پاسخ دادن به آن اظهار عجز و ناتوانی کرده و اظهار نمودند که ما دراین مورد هیچ چیزی نمی دانیم و منتظریم که شما چه پیامی برای ما دارید.

بختیاری ضمن پاسخ دادن به سئوالات مطرح شده تأکید نمود که باید بین باورهای فرهنگی و واقعیت های علمی فرق قایل شد. زیرا خلط این دو حوزه همواره سبب شده است که مجریان قانون به بیراهه حرکت نمایند. وی درین مورد گفت: «به لحاظ باورهای فرهنگی، خونریزی دلیل باکره بودن دختر است و باکره بودن او نشاندهنده نجابت و پاکی وی شمرده می شود و برعکس عدم خونریزی دلیل بر نبود بکارت و نبود بکارت دلیلی بر آلوده و فاسد بودن زن است و به همین دلیل معاینات بکارت از نظر فرهنگی خیلی مهم و با ارزش است.» بختیاری در ادامه افزود: «این باور فرهنگی از نظر علمی هیچ اعتبار و ارزشی ندارد. زیرا تحقیقات علمی نشان می دهد که حدود ۴۴ فیصد از خانم ها در اولین مقاربت جنسی اصلاً خونریزی نداشته اند و بقیه آنها که خونریزی داشته اند، خیلی کم و ناچیز بوده است. دلیل آن این است که غشای بکارت یک پرده نازک و دارای رگ های خونی محدود می باشد و به همین دلیل در اثر مقاربت جنسی اکثراً خونریزی ندارد و از طرف دیگر خونریزی نمی تواند دلیل بر تخریب بکارت باشد، چرا که علل و عوامل دیگری از قبیل دخول اجباری و عفونت نیز در خونریزی نقش دارند.»

محمد اشرف بختیاری ضمن اشاره به تحقیقات مفصلی که در این مورد صورت گرفته است، فرضیه دوم فرهنگی مبنی بر اینکه بکارت دلیل بر پاکی و نجابت یک زن است را نیز رد نمود. درین مورد چنین استدلال کرد: «زنانی که مورد تجاوز جنسی قرار گرفته بودند و قبل از آن هیچ گونه مقاربت جنسی نداشته بودند، تحقیقاتی که صورت گرفت نشان داد که دراین میان ۵۲ فیصد از این خانم ها هنوز بکارت سالم دارند. پس اگر باکره بودن دلیل بر نجابت و پاکی یک زن باشد پس بسیاری از خانم های که بارها مقاربت جنسی را تجربه می کنند ولی بکارت سالم دارند در نتیجه آنها پاک و مقدس هستند. لذا چنین باور نیز دور از واقعیت علمی است که اگر با باورهای فرهنگی خلط شود مجریان قانون را به بیراقه سوق داده و از عدالت دور می سازد. چرا که پرده های بکارت به لحاظ وضعیت و حالت نیز از یکدیگر متفاوت هستند و برخی آنها آلاستیکی و برخی آنها غیر آلاستیکی هستند. آنعده از پرده هایی که آلاستیکی هستند در اثر مقارت جنسی اصلاً تخریب نمی شود و تا زمانی که یک زن وضع حمل نکرده نیز سلامتی خود را حفظ می نماید.»

هرچند بختیاری به بعد فقهی و حقوقی معاینات بکارت نیز اشاره کرد ولی به دلیل جلوگیری از ضیاع وقت از تفصیل آن خود داری نمود. وی خاطر نشان ساخت که از نظر فقهی چنین معاینات حرام است. زیرا این معاینات نه تنها که حقیقت را ثابت نمی سازد بلکه یک نوع صدمات جبران ناپذیری را بر زنان تحمیل می نماید و اسلام با چنین اضرار و صدمات به شدت مخالف است و آن را حرام می شمارد. به لحاظ حقوقی اعم از معیارهای ملی و بین المللی چنین معاینات جایز نمی باشد و تا جایی رویه های موجود در محاکم بین الامریکایی و بین الاروپایی حقوق بشر این معاینات را نوعی از خشونت، شکنجه، تبعیض و تجاوز جنسی علیه زنان  شمرده است.

داکتر تمنا عاصی، به پیامدهای معاینات اجباری بکارت اشاره کرده و به لحاظ فزیکی این نوع معاینات را برای زنان خطرناک قلمداد کرده و تصریح نمود که : «این معاینه سبب می شود که پرده سالم بکارت تخریب شود و همچنان موجب عفونت بکارت دختران گردد. چرا که چنین معاینات با انگشت صورت می گیرد و در بسا موارد معاینه کننده اولاً تجربه ندارد و ثانیاً حفظ الصحه را نیز رعایت نمی کند.»

وی افزود: «این معاینات در حالی صورت می گیرد که یک خانم را در محضر عموم داکتران یا آموزگاران برهنه کرده و به حساس ترین نقطه بدن او نگاه می کنند. دراین حالت یک خانم به لحاظ روانی شدیداً صدمه می بیند. جبران کردن این صدمات کار دشوار و ناممکن است.» عاصی در ادامه افزود: «از آنجایی که این خانم در اثر این معاینه صدمات فزیکی و روانی را متحمل می شود، به طور قطع، این خانم از حق حیات، حق کرامت انسانی، حق تحصیل، حق ازدواج محروم می شود. ضمن آنکه به لحاظ اجتماعی روابط او با خانواده و اجتماع قطع شده و به سوی فحشاء و اعتیاد روی می آورد.»

    در اخیر سئوالات زیادی از سوی اشتراک کنندگان مطرح شده و به آن پاسخ های قانع کننده ارایه شد. در عین حال، همه اشتراک کنندگان از طرح چنین بحثی استقبال کرده و خاطر نشان نمودند که همواره ما را با چنین موضوعات اپدیت کرده و در رابطه به حل بسیاری قضایا با ما همکاری نمائید. در ضمن تأکید کردند که این بحث ها باید به صورت دوره ای ادامه داشته باشد تا همه وکلای مدافع با چنین موضوعات علمی بیشتر آشنایی حاصل نمایند. چرا که ما با چنین موضوعات همواره روبرو هستیم ولی به دلیل عدم آگاهی از بعد علمی آن ، در برابر استدلال سارنوالان و داکتران طب عدلی عاجز مانده و در نهایت از موکلین خود درست دفاع نتوانسته و جرم آنها ثابت شده و به جزاهای سنگین و شدیدی محکوم می شوند.

برای دانلود گزارش روی لنک ذیل کلیک نمایید.

۸th Hymen Workshop Report