دوشنبه , ۲۷ خرداد ۱۳۹۸

گزارش برنامه آموزشی در مورد منع معاینه بکارت و توسعه گروپ حمایت از زنان و معاینات طب عدلی معیاری در ولایت بلخ

۱۶ اپریل ۲۰۱۹

از آنجایی که قرار شد مؤسسه خدماتی علوم عدلی افغانستان با همکاری مالی سازمان صحی جهان و همکاری تخنیکی کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان و سایر اعضای گروپ کاری، گروپ دادخواهی حمایت از زنان و معاینات طب عدلی معیاری را در پیوند به منع معاینه بکارت در سطح ولایات توسعه بدهد، در ماه اپریل ۲۰۱۹ یکی از نمایندگی های گروپ کاری در ولایت بلخ نیز ایجاد گردید.

در این مورد، ابتدا نهادهای مورد نظر شناسایی و سپس با آنها هماهنگی صورت گرفت تا در تاریخ ۱۶ اپریل ۲۰۱۹ در ورکشاپ یک روزه اشتراک نمایند. آموزگاران و تسهیل کنندگان هریک استاد محمد اشرف بختیاری و داکتر محمد نادر وردک به تاریخ ۱۴ اپریل به ولایت بلخ رفته و در تاریخ ۱۵ اپریل با مسؤلین نهادهای مربوطه هماهنگی کردند تا خود و یا نماینده های با صلاحیت آنها در برنامه آموزشی شرکت نمایند. از سوی دیگر با دفترساحوی کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان در بلخ نیز برای تنظیم محل ورکشاپ هماهنگی نمودند. برعلاوه مواد آموزشی پرنت و کاپی شده و قرطاسیه نیز خریداری گردید و با رستورانت برای ارسال غذای چاشت نیز هماهنگی صورت گرفت.

سرانجام ورکشاپ آموزشی به روز سه شنبه مورخ  ۱۶ اپریل ۲۰۱۹ از ساعت ۸:۳۰ صبح الی ۲:۳۰ بعد از ظهر در سالون کنفرانس کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان برگزار شد. در این ورکشاپ ۱۶ نفر  به نمایندگی از نهادهای مختلف دولتی و غیر دولتی نظیر دفتر ساحوی کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان در ولایت بلخ،‌ سازمان صحی جهان، انجمن مستقل وکلای مدافع، ریاست اطلاعات و فرهنگ، قوماندانی امنیه، ریاست صحت عامه و طب عدلی، ریاست امور زنان، آمریت جندر ولایت بلخ، سازمان بین المللی انکشاف حقوق، مؤسسه میدیکا افغانستان، بنیاد بین المللی حقوقی، شبکه زنان افغان، دفتر زنان برای زنان افغان، دفتر حمایت کننده رسانه های آزاد (نی) شرکت کرده بودند. مواد آموزشی نظیر اجندا، کتاب، استراتیژی، اکشن پلان، ساختار گروپ، لایحه وظایف گروپ و رهنمود گروپ همراه با قلم و کتابچه در قالب یک فایل به اشتراک کنندگان توزیع گردید.

ابتدا برنامه آموزشی با تلاوت قرآن شریف آغاز شد. بعد از آن، قاضی سامع رئیس دفتر ساحوی کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان در ولایت بلخ صحبت کرده، چنین بیان داشت:‌ کمیسیون با بسیاری از پدیده های ضد حقوق بشر نظیر معاینه بکارت، بچه بازی، بد و بدل مبارزه کرده و با همکاری سایر نهادهای همکار به دستاوردهای چشمگیری دست یافته است. سپس داکتر منصور ضیایی به نمایندگی از دفتر سازمان صحی جهان در ولایت بلخ صحبت نموده خاطر نشان ساخت که «معاینه بکارت از نظر سازمان صحی جهان مردود است و هیچگونه ارزش کلینیکی ندارد».

استاد محمد اشرف بختیاری یکتن از آموزگاران و تسهیل کنندگان این برنامه آموزشی، ابتدا گروپ کاری، حوزه فعالیت ها و دستاوردهای آن را در کابل برای اشتراک کنندگان مختصراً تشریح نمود و سپس داکتر نادر وردک یکی دیگر از آموزگاران و تسهیل کنندگان به بررسی معاینه بکارت از نظر علم طب صحبت نمود. وی بحث خود را با این سؤال آغاز کرد. چرا معاینه بکارت اساس علمی ندارد؟ در پاسخ به این سؤال ۷ دلیل را ارایه نمود. درنتیجه خاطرنشان ساخت که معاینه بکارت نه تنها اساس علمی ندارد بلکه برای زنان به لحاظ فزیکی و روانی مضر است.

استاد محمد اشرف بختیاری، معاینه بکارت را از نظر حقوقی و فقهی مورد بحث و بررسی قرار داده و تصریح نمود که این معاینه از نظر حقوقی یک نوع تبعیض، خشونت، شکنجه و رفتار ظالمانه و غیر انسانی است و در ضمن در کود جزای افغانستان نیز جرم تلقی شده است. وی علاوه کرد:‌ این معاینه از نظر شرعی جواز ندارد و حرام است. زیرا اولاً موجب مشاهده و لمس محل پرده بکارت زنان می شود و این عمل از نظر شرعی طبق آیه ۳۰ سوره نور در قرآن کریم جواز ندارد و از سوی دیگر این معاینه سبب اضرار فزیکی و روانی می شود و از نظر شرعی طبق آیه ۲۳۳ سوره بقره هیچ ضرری در اسلام جواز ندارد و حرام می باشد. در اخیر اشتراک کنندگان در ابعاد علمی، حقوقی و فقهی معاینه بکارت سؤالاتی داشتند که از سوی تسهیل کننده ها و آموزگاران جواب های قانع کننده ارایه گردید.

داکتر نادر وردک:‌ متخصص و ترینر طب عدلی

بعد از غذای چاشت، تسهیل کنندگان در باره استراتیژی، اکشن پلان، ساختار، لایحه وظایف و رهنمود گروپ کاری صحبت کرده و سپس برای ایجاد گروپ کاری در ولایت بلخ با اشتراک کنندگان مشوره نمودند. آنها که از بی اساس بودن معاینه بکارت و اجرای آن متأثر شده بودند از ایجاد این گروپ در ولایت بلخ استقبال کردند. در ابتدا، نهادهایی که نمایندگان آنها حضور داشتند لیست گردید و سپس در باره سکرتریت گروپ بحث و گفتگو صورت گرفت. سرانجام تصمیم بر آن شد که سکرتریت گروپ باید به صورت دوره ای ایفای نقش نماید. در ضمن تأکید کردند که برای بار اول دفتر ساحوی کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان باید مسؤلیت سکرتریت را پیش ببرد. نماینده کمیسیون و اشتراک کنندگان در کل با این طرح موافقت کردند. اما یک نگرانی نزد اشتراک کنندگان وجود داشت و آن اینکه دفتر کمیسیون از متن شهر دور تر است و اگر جلسات در یک نهاد دیگری که به داخل شهر مزار شریف قرار دارد برگزار شود بهتر است. در این مورد، دفتر زنان برای زنان افغان یک گزینه مناسب در نظر گرفته شد و پس از هماهنگی با مسئول آن نهاد، قرار است که جلسات ماهوار گروپ در همانجا برگزار شود.

در اخیر به اشتراک کنندگان توضیح داده شد که اکثر نهادهای عضو برنامه های آموزشی دارند و تلاش کنند که این موضوع را نیز در اجندای خود درج نمایند. در ضمن به آنها گفته شد که فقط در باره مواد آموزشی نظیر کتاب و بروشور شما باید یک لیست از مجموع اشتراک کنندگان تان تهیه و با ما شریک نمایید تا ما به همان اندازه کتاب و بروشور چاپ کرده و برای شما بفرستیم. از سوی دیگر می توانید معلومات موجود در صفحه فیسبوکی گروپ را با همگان شریک سازید و کلیپ آموزشی که قرار است تهیه شود نیز در اختیار شما گذاشته خواهد شد و آن را نیز می توانید به گروه های مختلف نمایش بدهید. علاوه براین می توانید از طریق میزگردهای رادیویی و تلویزیونی روی این موضوع صحبت نمایید.

باید علاوه کرد که تسهیل کنندگان پیشنهاد کردند که نماینده سارنوالی منع خشونت، ریاست عدلیه، آمریت جندر دانشگاه بلخ و MSI  نیز باید به این گروپ جذب شوند. چون در این ورکشاپ قرار بود که برخی از آنها حضور یابند و علاقه مند نیز بودند که با این گروپ کار بکنند ولی در روز ورکشاپ به دلیل مشکلاتی که برای آنها خلق شده بود نتوانستند حضور یابند.

در اخیر این ورکشاپ محمد اشرف بختیاری موضوعات مورد بحث را جمع بندی نموده و از همکاری مالی سازمان صحی جهان و همکاری تخنیکی کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان و سایر نهادهای عضو گروپ و همچنان حضور و مشارکت فعال اشتراک کنندگان سپاسگزاری به عمل آورد و سرانجام برنامه نیز رسماً ختم گردید.